Hợp đồng thuê nhà không công chứng có giá trị không?

Hợp đồng thuê nhà là căn cứ xác lập quyền và nghĩa vụ giữa bên cho thuê và bên thuê. Nhiều người cho rằng hợp đồng thuê nhà bắt buộc phải công chứng mới có giá trị pháp lý. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành có quy định khác tùy từng trường hợp. Vậy hợp đồng thuê nhà không công chứng có giá trị không và người thuê cần lưu ý gì để bảo vệ quyền lợi của mình? Cùng HDDT tìm hiểu thông tin ngay bài viết dưới đây nhé.

Hợp đồng thuê nhà không công chứng có giá trị không?

1. Hợp đồng thuê nhà không công chứng có giá trị không?

Theo quy định của pháp luật hiện hành, hợp đồng thuê nhà ở không bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp các bên có nhu cầu.

Cụ thể, tại Khoản 2, Điều 164, Luật Nhà ở 2023 quy định đối với giao dịch về nhà ở, trường hợp tổ chức tặng cho nhà tình nghĩa, nhà tình thương, nhà đại đoàn kết; mua bán, thuê mua nhà ở, sở hữu nhà ở; góp vốn bằng nhà ở; thế chấp nhà ở và một số giao dịch khác thì phải công chứng hoặc chứng thực. Tuy nhiên, hợp đồng thuê nhà ở không thuộc trường hợp bắt buộc công chứng, chứng thực.

Mặt khác, tại Điều 164, Luật Nhà ở 2023 cũng quy định hợp đồng thuê nhà ở do các bên thỏa thuận về việc công chứng, chứng thực. Nếu các bên không có nhu cầu thì có thể ký hợp đồng bằng văn bản mà không cần công chứng.

Như vậy, hợp đồng thuê nhà không công chứng vẫn có giá trị pháp lý nếu được giao kết hợp pháp, các bên có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, nội dung và mục đích của hợp đồng không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội.

2. Khi nào hợp đồng thuê nhà có hiệu lực?

Theo Điều 117, Bộ luật Dân sự 2015 quy định giao dịch dân sự có hiệu lực khi đáp ứng các điều kiện chủ yếu:

• Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp;
• Các bên tham gia hoàn toàn tự nguyện;
• Mục đích và nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội;
• Hình thức giao dịch phù hợp với quy định pháp luật trong trường hợp pháp luật có yêu cầu.

Do đó, việc không công chứng không đồng nghĩa với hợp đồng vô hiệu. Điều quan trọng là hợp đồng phải được xác lập đúng quy định và có đủ căn cứ chứng minh thỏa thuận giữa các bên.

3. Hợp đồng thuê nhà không công chứng có giá trị trong bao lâu?

Thời hạn hợp đồng thuê nhà theo thỏa thuận của các bên.

Thời điểm có hiệu lực của hợp đồng thuê nhà được xác định theo thỏa thuận của các bên và quy định pháp luật. Thông thường, nếu hợp đồng được lập thành văn bản và không có thỏa thuận khác về thời điểm có hiệu lực thì hợp đồng phát sinh hiệu lực từ thời điểm giao kết.

Các bên có thể thỏa thuận thời hạn thuê cụ thể, chẳng hạn 1 năm, 2 năm hoặc 5 năm. Trong thời gian hợp đồng còn hiệu lực, bên cho thuê và bên thuê phải thực hiện đúng các quyền, nghĩa vụ đã cam kết.

Đối với hợp đồng thuê nhà dài hạn, việc không công chứng vẫn không làm mất giá trị của hợp đồng. Tuy nhiên, để hạn chế tranh chấp, các bên nên lập hợp đồng bằng văn bản, ghi rõ thời hạn thuê, tiền thuê, tiền đặt cọc, phương thức thanh toán và điều kiện chấm dứt hợp đồng.

>>> Xem thêm: phần mềm hợp đồng điện tử.

4. Hợp đồng thuê nhà có những nội dung chính nào?

Hợp đồng viết tay nên có đầy đủ các thông tin quan trọng như:

• Họ tên, số định danh cá nhân và địa chỉ của bên thuê, bên cho thuê;
• Địa chỉ căn nhà cho thuê;
• Diện tích, hiện trạng và mục đích sử dụng;
• Thời hạn thuê;
• Giá thuê và phương thức thanh toán;
• Tiền đặt cọc và điều kiện hoàn trả;
• Chi phí điện, nước, internet, phí dịch vụ và các khoản khác;
• Quyền, nghĩa vụ của mỗi bên;
• Điều kiện sửa chữa, cải tạo nhà;
• Trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng;
• Trách nhiệm bồi thường nếu một bên vi phạm;
• Chữ ký của các bên.

Đây là những nội dung giúp xác định rõ thỏa thuận giữa các bên và là căn cứ quan trọng nếu phát sinh tranh chấp.

5. Có nên công chứng hợp đồng thuê nhà không?

Mặc dù không bắt buộc công chứng trong trường hợp thông thường, các bên vẫn có thể lựa chọn công chứng hoặc chứng thực nếu muốn tăng tính chặt chẽ của hồ sơ.

Đặc biệt, công chứng có thể được cân nhắc đối với hợp đồng có giá trị lớn, thời hạn thuê dài hoặc tài sản có nhiều vấn đề cần làm rõ về quyền sở hữu, quyền sử dụng.

Tuy nhiên, công chứng không thay thế việc kiểm tra các nội dung của hợp đồng. Trước khi ký, bên thuê nên xác minh người ký hợp đồng có quyền cho thuê nhà hay không, đồng thời kiểm tra tình trạng thực tế của căn nhà.

6. Lưu ý khi ký hợp đồng thuê nhà không công chứng

Lưu ý khi ký hợp đồng thuê nhà.

Để hạn chế rủi ro, người thuê và người cho thuê nên lưu ý:

• Thứ nhất, xác minh chủ thể cho thuê. Bên thuê nên kiểm tra giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp của người cho thuê và xác định người ký có quyền đại diện hay không.
• Thứ hai, lập hợp đồng bằng văn bản. Không nên chỉ thỏa thuận bằng lời nói, đặc biệt với hợp đồng có giá trị tiền thuê hoặc tiền đặt cọc lớn.
• Thứ ba, quy định rõ tiền đặt cọc. Hợp đồng cần ghi rõ số tiền, mục đích đặt cọc, thời điểm hoàn trả và các trường hợp được giữ hoặc hoàn trả tiền cọc.
• Thứ tư, ghi nhận hiện trạng nhà. Có thể lập biên bản bàn giao kèm hình ảnh về tài sản, thiết bị, nội thất để làm căn cứ khi trả nhà.
• Thứ năm, quy định rõ việc chấm dứt hợp đồng. Các bên cần thỏa thuận thời gian báo trước, nghĩa vụ thanh toán và trách nhiệm bồi thường nếu đơn phương chấm dứt trái thỏa thuận.

Như vậy, hợp đồng thuê nhà không công chứng vẫn có giá trị pháp lý nếu được các bên giao kết hợp pháp và đáp ứng đầy đủ điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự. Công chứng không phải là điều kiện bắt buộc đối với hợp đồng thuê nhà trong trường hợp thông thường.

Tuy nhiên, để bảo vệ quyền lợi, các bên nên lập hợp đồng bằng văn bản với nội dung rõ ràng, đặc biệt về giá thuê, tiền đặt cọc, thời hạn thuê, quyền và nghĩa vụ, điều kiện chấm dứt hợp đồng và trách nhiệm khi có vi phạm. Đối với những hợp đồng có giá trị lớn hoặc thời hạn dài, các bên có thể cân nhắc công chứng để tăng tính chặt chẽ và thuận lợi khi giải quyết tranh chấp.