Mức đóng và hình thức tham gia bảo hiểm y tế

Bảo hiểm y tế (BHYT) là hình thức bảo hiểm bắt buộc do Nhà nước tổ chức, nhằm chia sẻ rủi ro chi phí khám chữa bệnh (KCB) giữa cộng đồng. Người tham gia đóng phí định kỳ để được Quỹ BHYT chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí khi ốm đau, tai nạn, thai sản. Trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển mình thành nước thu nhập trung bình, dân số già hóa nhanh và chi phí y tế tăng cao, BHYT đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ tài chính hộ gia đình, giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước và hướng tới công bằng y tế. Đến năm 2026, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đã đạt trên 95% dân số, một trong những mức cao nhất khu vực.

>> Tham khảo: Bảo hiểm xã hội là gì? Đối tượng tham gia.

1. Khái niệm, cơ sở pháp lý và mục tiêu

BHYT là một phần của hệ thống an sinh xã hội, được quy định tại Luật Bảo hiểm y tế 2008 (sửa đổi, bổ sung nhiều lần), đặc biệt Luật số 51/2024/QH15 (sửa đổi 2024) có hiệu lực từ 1/7/2025. Luật mới mở rộng quyền lợi, đơn giản hóa thủ tục và hướng tới BHYT toàn dân bền vững vào năm 2030.

Mục tiêu chính:

• Bảo vệ người dân trước rủi ro chi phí y tế cao.
• Thúc đẩy sử dụng dịch vụ y tế cơ sở.
• Đảm bảo công bằng, giảm bất bình đẳng giữa thành thị – nông thôn, giàu – nghèo.

>> Có thể bạn quan tâm: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.

2. Đối tượng, mức đóng và hình thức tham gia

BHYT bắt buộc: Áp dụng cho cán bộ công chức, viên chức, người lao động có hợp đồng từ 1 tháng trở lên, học sinh sinh viên, người nghèo, cận nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi, người có công…

BHYT tự nguyện: Hộ gia đình, cá nhân, nhóm đối tượng khác.

Mức đóng (từ 1/7/2025):

• Người lao động và người sử dụng lao động: Tổng 4,5% (thường người lao động đóng 1,5%, doanh nghiệp đóng 3%).
• Hộ gia đình: Người thứ nhất đóng tối đa 6% mức tham chiếu (khoảng 1.263.600 đồng/năm nếu mức tham chiếu là 2.340.000 đồng/tháng). Người thứ 2, 3, 4 giảm lần lượt 70%, 60%, 50%; từ người thứ 5 trở đi giảm 40%.
• Nhà nước hỗ trợ 30-100% cho nhiều nhóm (người nghèo, dân tộc thiểu số, cận nghèo…). Từ 2025 bổ sung hỗ trợ cho nhân viên y tế thôn bản, nghệ nhân, nạn nhân mua bán người…

Thẻ BHYT có giá trị sử dụng toàn quốc, đăng ký KCB ban đầu tại bất kỳ cơ sở nào (từ 1/1/2025 theo luật mới).

>> Tham khảo: Hộ kinh doanh phải khai báo tài khoản ngân hàng từ 05/3/2026.

3. Quyền lợi và mức hưởng nổi bật

Người tham gia được hưởng các dịch vụ:

• Khám chữa bệnh nội trú, ngoại trú.
• Thuốc, vật tư y tế, kỹ thuật dịch vụ trong danh mục.
• Chữa bệnh bằng y học cổ truyền, vận chuyển cấp cứu.
• Khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc bệnh (đang mở rộng từ 2026).

Mức hưởng:

• Đúng tuyến: 80-100% tùy đối tượng và cơ sở.
• Trẻ em dưới 6 tuổi, người có công, người nghèo: 100%.
• Từ 2026: Thêm nhóm hộ cận nghèo và người cao tuổi ≥75 tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được hưởng 100% chi phí trong phạm vi. Tổng cộng 11 nhóm được hưởng 100%, cộng thêm 3 trường hợp đặc biệt.

>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.

Điểm mới quan trọng từ 2025-2026:

• Miễn cùng chi trả nếu chi phí vượt 6 tháng lương cơ sở (khoảng 14 triệu đồng) cho người tham gia ≥5 năm liên tục.
• Khám chữa bệnh tại nhà được chi trả.
• Người bệnh hiếm, hiểm nghèo được chuyển thẳng lên tuyến chuyên sâu.
• Không phân biệt địa giới hành chính khi đăng ký ban đầu và KCB nội trú cấp cơ bản.
• Mở rộng chi trả phòng bệnh, sàng lọc, quản lý bệnh mãn tính.

So sánh với bảo hiểm sức khỏe thương mại:

BHYT nhà nước mang tính xã hội, mức đóng thấp, bao phủ rộng nhưng giới hạn danh mục. Bảo hiểm sức khỏe thương mại (của Prudential, Manulife, Bảo Việt…) bổ sung chi trả cao hơn, phòng bệnh, nha khoa, thai sản quốc tế, nhưng phí cao hơn và có điều khoản loại trừ. Nhiều người kết hợp cả hai để tối ưu bảo vệ.

>> Tham khảo: Bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu – Giải pháp bảo vệ hàng hóa toàn diện.

Kết luận

Ngoài ra, nếu quý doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp phần mềm hóa đơn điện tử đáp ứng đầy đủ quy định, xin vui lòng liên hệ E-invoice để nhận được tư vấn:

CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN

• Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
• Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
• Tel : 024.37545222
• Fax: 024.37545223
• Website: https://einvoice.vn/