Ngày 02/12/2025, Nghị định số 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn. Nghị định mới này có hiệu lực thi hành từ ngày 16/01/2026, nhằm hoàn thiện khung pháp lý, giải quyết vướng mắc thực tiễn, tăng tính răn đe và đảm bảo công bằng trong quản lý thuế, đặc biệt trong bối cảnh hóa đơn điện tử được áp dụng rộng rãi.
Nghị định 310/2025 không thay thế hoàn toàn Nghị định 125/2020 mà chỉ sửa đổi, bổ sung các quy định cụ thể để phù hợp hơn với thực tế quản lý thuế hiện đại, bao gồm cả cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu (Pillar 2) và các cam kết quốc tế chống xói mòn cơ sở thuế. Đây là văn bản quan trọng đối với doanh nghiệp, kế toán và người nộp thuế, giúp giảm tranh chấp và nâng cao tuân thủ pháp luật.
>> Tham khảo: Thông tư 99/2025/TT-BTC quy định thế nào về báo cáo tài chính?
1. Phạm Vi Điều Chỉnh Và Định Nghĩa Mới
Nghị định 310/2025 mở rộng khái niệm vi phạm hành chính về thuế tại Điều 2 Nghị định 125/2020. Vi phạm hành chính về thuế là hành vi có lỗi của tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về quản lý thuế, pháp luật về thuế và các khoản thu khác do cơ quan thuế quản lý thu (bao gồm cả khoản thu theo pháp luật quản lý, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp), nhưng không phải tội phạm và phải bị xử phạt hành chính.
Một điểm mới nhân văn là bổ sung khoản 10 Điều 2 định nghĩa rõ các trường hợp bất khả kháng được miễn hoặc giảm trách nhiệm xử phạt: thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ, chiến tranh, bạo loạn, đình công hoặc sự kiện khách quan không lường trước mà người nộp thuế không khắc phục được dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết. Điều này giúp bảo vệ người nộp thuế trong các tình huống ngoài ý muốn, tránh xử phạt máy móc.
>> Tham khảo: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.
2. Đối Tượng Bị Xử Phạt
Nghị định sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 1 Điều 3 Nghị định 125/2020, làm rõ đối tượng bị xử phạt không chỉ giới hạn ở người nộp thuế trực tiếp mà mở rộng đến:
- Bên được ủy quyền thực hiện nghĩa vụ thuế thay (nếu vi phạm, bên ủy quyền bị xử phạt trực tiếp).
- Tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế thay.
- Đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (theo Nghị quyết 107/2023/QH15).
Điều này tăng trách nhiệm của các bên liên quan, đặc biệt trong các tập đoàn đa quốc gia áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu.
>> Tham khảo: Doanh nghiệp vừa và nhỏ được áp dụng chế độ kế toán mới từ năm 2026.
3. Các Điểm Mới Về Xử Phạt Vi Phạm Hóa Đơn
Một trong những thay đổi lớn nhất là sửa đổi Điều 24 về xử phạt hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm và không lập hóa đơn, nhằm tăng tính răn đe với vi phạm lặp lại nhiều lần. Mức phạt được phân loại theo số lượng hóa đơn vi phạm, thay vì phạt cố định như trước.
Hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm (sửa đổi khoản 2 Điều 24):
- Phạt từ 500.000 – 1.500.000 đồng: Với hàng khuyến mại, quảng cáo, biếu tặng, trả lương… từ 1-9 hóa đơn; hoặc bán hàng thông thường 1 hóa đơn.
- Phạt cao hơn theo bậc: Từ 10-49 hóa đơn lên đến 30-50 triệu đồng; từ 50 hóa đơn trở lên lên đến 50-70 triệu đồng (tùy loại giao dịch).
Hành vi không lập hóa đơn (sửa đổi khoản 3 Điều 24):
- Phạt từ 1-2 triệu đồng: Với trường hợp đặc thù từ 1-9 hóa đơn.
- Phạt nặng hơn: Từ 50 hóa đơn trở lên có thể lên đến 60-80 triệu đồng.
Ngoài ra, hành vi cho, bán hóa đơn bất hợp pháp bị phạt từ 20-50 triệu đồng. Nghị định cũng áp dụng nguyên tắc phạt gộp: Nếu nhiều hành vi vi phạm thủ tục thuế xảy ra cùng ngày, chỉ phạt hành vi có khung cao nhất, tránh chồng chéo.
>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.
4. Xử Phạt Đối Với Tổ Chức, Cá Nhân Liên Quan
Sửa đổi Điều 19, tăng mức phạt với bên thứ ba không cung cấp thông tin cho cơ quan thuế:
- Phạt 2-6 triệu đồng nếu chậm từ 5 ngày trở lên.
- Phạt 6-10 triệu đồng nếu không cung cấp hoặc cung cấp sai thông tin về tài sản, tài khoản người nộp thuế.
5. Nguyên Tắc Xử Phạt Và Biện Pháp Khắc Phục
Nghị định nhấn mạnh nguyên tắc xử lý chồng chéo: Chỉ phạt một hành vi cao nhất nếu nhiều vi phạm cùng lúc. Biện pháp khắc phục hậu quả được siết chặt: Buộc nộp đủ thuế thiếu, khai lại hồ sơ, hủy hóa đơn sai…
Đối với vi phạm trước ngày 16/01/2026, áp dụng quy định cũ tại thời điểm vi phạm (điều khoản chuyển tiếp).
>> Tham khảo: Thời điểm lập hóa đơn điện tử.
6. Bảng Tóm Tắt Một Số Mức Phạt Mới (Từ 16/01/2026)
| Hành vi vi phạm | Số lượng hóa đơn | Mức phạt (đồng) |
|---|---|---|
| Lập hóa đơn không đúng thời điểm (bán hàng thông thường) | 1-9 | 500.000 – 1.500.000 |
| 10-49 | 10.000.000 – 30.000.000 | |
| 50-99 | 30.000.000 – 50.000.000 | |
| ≥100 | 50.000.000 – 70.000.000 | |
| Không lập hóa đơn (bán hàng thông thường) | 1-9 | 1.000.000 – 2.000.000 |
| ≥50 | 60.000.000 – 80.000.000 | |
| Cho, bán hóa đơn bất hợp pháp | – | 20.000.000 – 50.000.000 |
7. Tầm Quan Trọng Và Lời Khuyên Cho Doanh Nghiệp
Nghị định 310/2025/NĐ-CP đánh dấu bước tiến trong quản lý thuế số hóa, tăng minh bạch và răn đe với vi phạm hóa đơn điện tử. Doanh nghiệp cần cập nhật kịp thời, đặc biệt chú ý thời điểm lập hóa đơn, quản lý chứng từ và trách nhiệm bên thứ ba.
>> Tham khảo: Biên bản điều chỉnh hóa đơn.
Để tránh rủi ro, doanh nghiệp nên:
- Đào tạo nhân sự về hóa đơn điện tử.
- Sử dụng phần mềm uy tín kết nối cơ quan thuế.
- Tham vấn cơ quan thuế khi có trường hợp phức tạp.
Nghị định này góp phần xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, thúc đẩy tuân thủ pháp luật thuế tại Việt Nam.
Kết luận
Ngoài ra, nếu quý doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp phần mềm hóa đơn điện tử đáp ứng đầy đủ quy định, xin vui lòng liên hệ E-invoice để nhận được tư vấn:
CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN
- Địa chỉ: Số 15 Đặng Thùy Trâm – Cầu Giấy – Hà Nội
- Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
- Tel : 024.37545222
- Fax: 024.37545223
- Website: https://einvoice.vn/
Để lại một phản hồi