Từ ngày 01/01/2026, theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn (Thông tư 18/2026/TT-BTC), hộ kinh doanh cá thể (HKD) chuyển sang cơ chế tự kê khai, tự nộp thuế GTGT và TNCN, bãi bỏ hoàn toàn thuế khoán và lệ phí môn bài. Ngưỡng miễn thuế được nâng lên 500 triệu đồng doanh thu/năm, giúp đa số HKD nhỏ lẻ không phải nộp hai loại thuế này. Trong bối cảnh đó, hoàn thuế TNCN trở thành thủ tục quan trọng khi HKD nộp thừa thuế do khấu trừ từ sàn thương mại điện tử (TMĐT), nộp sai hoặc tính toán vượt. Hoàn thuế giúp HKD nhận lại số tiền nộp thừa, giảm gánh nặng tài chính và khuyến khích tuân thủ pháp luật. Bài viết hướng dẫn chi tiết điều kiện, trường hợp, thủ tục và lưu ý thực hiện.
1. Cơ sở pháp lý và ý nghĩa của hoàn thuế TNCN với HKD
Hoàn thuế TNCN được quy định tại Luật Quản lý thuế 2025, Luật Thuế TNCN 2025 (số 109/2025/QH15) và chi tiết tại Điều 12 Nghị định 68/2026/NĐ-CP. Đây là việc cơ quan thuế xử lý bù trừ hoặc hoàn trả số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đã nộp thừa vào ngân sách nhà nước.
Ý nghĩa:
- Bảo vệ quyền lợi HKD khi doanh thu thực tế thấp hơn dự kiến hoặc bị khấu trừ thừa.
- Tăng minh bạch, công bằng trong quản lý thuế.
- Khuyến khích HKD ghi chép sổ sách, sử dụng hóa đơn điện tử và kê khai chính xác trên eTax Mobile.
HKD không phải lập báo cáo tài chính đầy đủ như doanh nghiệp, nhưng phải tổng hợp số liệu từ sổ sách kế toán (theo Thông tư 152/2025/TT-BTC) để làm căn cứ hoàn thuế.
>> Tham khảo: Lợi ích khi áp dụng hóa đơn điện tử trong lĩnh vực tài chính.
2. Các trường hợp HKD được hoàn thuế TNCN
Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, HKD được hoàn thuế TNCN (và GTGT) trong các trường hợp sau:
Trường hợp 1: Doanh thu thực tế ≤ 500 triệu đồng/năm nhưng đã nộp thừa
- HKD bị sàn TMĐT, nền tảng số (Shopee, Lazada, TikTok Shop…) hoặc tổ chức khác khấu trừ, kê khai, nộp thay thuế GTGT và TNCN trong năm.
- Hoặc HKD tự nộp thuế nhưng sau quyết toán, tổng doanh thu toàn bộ hoạt động kinh doanh (kể cả TMĐT và ngoại tuyến) ≤ 500 triệu đồng. → Được hoàn số thuế đã nộp thừa sau khi sàn TMĐT hoàn thành nghĩa vụ khấu trừ.
Trường hợp 2: Số thuế nộp thừa do quyết toán
- HKD chọn tính thuế TNCN theo thu nhập (doanh thu trừ chi phí hợp lý) nhưng chi phí thực tế cao hơn dự kiến → thuế phải nộp thấp hơn số tạm nộp.
- Tạm nộp theo quý/tháng cao hơn số thuế quyết toán cuối năm.
- Kê khai sai dẫn đến nộp thừa (sau khi điều chỉnh).
>> Tham khảo: Hộ kinh doanh được gộp hóa đơn và giảm nghĩa vụ khi bán hàng online.
Trường hợp 3: Nộp thừa chung (tiền thuế, chậm nộp, phạt)
- Số tiền đã nộp (hoặc bị khấu trừ) lớn hơn số phải nộp theo quy định.
- HKD có nhiều ngành nghề hoặc địa điểm, được trừ 500 triệu đồng linh hoạt nhưng thực tế áp dụng chưa tối ưu.
Lưu ý: HKD nhóm 1 (doanh thu ≤ 500 triệu) miễn thuế nhưng vẫn phải thông báo doanh thu thực tế. Nếu đã nộp thừa, được hoàn hoặc bù trừ. Không hoàn nếu doanh thu vượt ngưỡng mà không kê khai.
3. Điều kiện để được hoàn thuế TNCN
Để được hoàn, HKD phải đáp ứng:
- Thuộc một trong các trường hợp nêu trên.
- Đã đăng ký mã số thuế (MST là số CCCD từ 2025).
- Kê khai đầy đủ, chính xác doanh thu, chi phí trên eTax Mobile và tờ khai quyết toán (mẫu 01/CNKD hoặc 02/CNKD-TNCN-QTT).
- Không còn nợ thuế khác (nếu có, được bù trừ trước).
- Có đề nghị hoàn thuế rõ ràng trong tờ khai hoặc đơn riêng.
- Chứng từ hợp lệ: Sổ sách kế toán, hóa đơn điện tử, bảng kê khấu trừ từ sàn TMĐT.
Thời hạn quyết toán thuế TNCN: Chậm nhất ngày 31/3 năm sau (ví dụ: quyết toán năm 2026 chậm nhất 31/3/2027).
>> Tham khảo: Hóa đơn điện tử; Báo giá hóa đơn điện tử.
4. Thủ tục và hướng dẫn hoàn thuế TNCN trên eTax Mobile
Hoàn thuế chủ yếu thực hiện điện tử qua ứng dụng eTax Mobile hoặc Cổng thông tin điện tử Tổng cục Thuế.
Các bước thực hiện trên eTax Mobile:
- Tải và đăng nhập: Tải app eTax Mobile từ App Store/Google Play. Đăng nhập bằng VNeID mức 2 hoặc MST + mật khẩu.
- Chọn chức năng: Vào “Nhóm chức năng nộp thuế” hoặc “Khai thuế CNKD” → Chọn “Đề nghị xử lý khoản nộp thừa” hoặc lập tờ khai quyết toán năm (mẫu 02/CNKD-TNCN-QTT).
- Nhập thông tin: Chọn năm tính thuế, nhập số thuế đã nộp, số thuế phải nộp (hệ thống tự tính hoặc nhập từ sổ sách), chỉ rõ số thừa và đề nghị hoàn.
- Tải chứng từ: Upload sổ sách, bảng kê khấu trừ từ sàn TMĐT, hóa đơn điện tử (nếu có).
- Ký và nộp: Ký điện tử bằng OTP/chữ ký số → Nộp tờ khai. Nhận biên nhận điện tử ngay.
- Theo dõi: Kiểm tra tiến độ qua app. Cơ quan thuế xử lý trong thời hạn quy định (thường 30-40 ngày, có thể tự động nếu đủ điều kiện).
Hồ sơ cần chuẩn bị:
- Tờ khai quyết toán thuế TNCN.
- Bản sao sổ sách kế toán (S1a, S2a… tùy nhóm).
- Chứng từ khấu trừ từ sàn TMĐT (nếu áp dụng).
- Giấy đề nghị hoàn thuế (nếu nộp trực tiếp).
- Thông tin tài khoản ngân hàng nhận hoàn thuế (phải thông báo trước với cơ quan thuế).
Nếu nộp thừa do khấu trừ từ sàn TMĐT: Sau khi sàn hoàn thành nộp thay, HKD làm thủ tục hoàn theo quy định quản lý thuế.
Hình thức hoàn: Tiền hoàn chuyển khoản vào tài khoản HKD đã thông báo. Có thể bù trừ với khoản thuế phải nộp kỳ sau nếu HKD tiếp tục kinh doanh.
>> Tham khảo: Tra cứu hóa đơn; Tra cứu hóa đơn điện tử.
5. Lưu ý quan trọng và rủi ro
- Thời gian xử lý: Cơ quan thuế giải quyết trong 40 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ (có thể kéo dài nếu cần xác minh).
- Phạt nếu sai: Kê khai gian lận để hoàn thuế có thể bị phạt 20-100% số thuế hoàn sai, truy cứu trách nhiệm hình sự nếu nghiêm trọng.
- TMĐT đặc thù: Sàn phải khấu trừ đúng, HKD cung cấp đầy đủ thông tin MST để dễ hoàn.
- Nhóm doanh thu lớn: HKD trên 3 tỷ phải tính thuế trên thu nhập, dễ phát sinh hoàn nếu chi phí cao.
- Hỗ trợ: Liên hệ Chi cục Thuế quận/huyện hoặc hotline Tổng cục Thuế. Nhiều địa phương có hướng dẫn video trên eTax.
Khuyến nghị:
- Ghi chép sổ sách hàng ngày, lưu chứng từ đầy đủ từ đầu năm.
- Mở tài khoản ngân hàng riêng cho kinh doanh và thông báo với cơ quan thuế.
- Kê khai sớm trước hạn để tránh ùn tắc.
- Nếu doanh thu gần ngưỡng 500 triệu, theo dõi chặt chẽ để điều chỉnh kịp thời.
- HKD quy mô lớn nên cân nhắc chuyển sang doanh nghiệp để hưởng ưu đãi thuế TNDN và quản lý tốt hơn.
Kết luận
Ngoài ra, nếu quý doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp phần mềm hóa đơn điện tử đáp ứng đầy đủ quy định, xin vui lòng liên hệ E-invoice để nhận được tư vấn:
CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN
- Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
- Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
- Tel : 024.37545222
- Fax: 024.37545223
- Website: https://einvoice.vn/
Để lại một phản hồi